Maken we PRO inwisselbaar voor D66?

Tim Schoolenberg

Afgelopen maart was het dan eindelijk zover: GroenLinks-PvdA maakte zijn nieuwe naam bekend. Het mocht even duren, maar de op een na laatste stap van een fusieproces dat jaren heeft geduurd is eindelijk gezet. Jesse Klaver kreeg de eer om de naam, na veel tromgeroffel, te onthullen. Progressief Nederland. Afkorting PRO. Binnenkort wordt de nieuwe partij officieel opgericht.

Een mooie naam natuurlijk, want iedereen is wel ergens vóór, toch? Zo timmer je toch met een psychologische truc even gauw een volkspartij in elkaar. Een volkspartij die weliswaar voor veel dingen staat, maar ‘eerlijk delen’ voorop stelt. Het zit dan weer niet in de naam, maar misschien kunnen we het er nog onder plakken in kleine lettertjes. Zo vergeet men niet dat ook deze nieuwe partij binnen een lange linkse traditie past. Het is allemaal weliswaar wat anders aangekleed–dat was wellicht ook wel nodig na de afbrokkeling van de Partij van de Arbeid–maar laten we hopen dat de inhoud ook een likje verf heeft gekregen. Ons verhaal is namelijk ook nog niet helemaal aangeslagen. Enfin, alles op zijn tijd!

Progressief Nederland, wat is dat nou eigenlijk? Een politieke partij of een brede maatschappelijke beweging? En waar staat het voor? Spreken we nu voor alle progressieve Nederlanders? Of probéren we alle progressieve Nederlanders aan te spreken? Misschien is het dat laatste wel, maar dan vrees ik dat je al gauw botst op het punt ‘eerlijk delen’. Daar hebben alle progressieve partijen, van BIJ1 tot PvdD tot GroenLinks-PvdA tot D66, een net iets andere blik op. En als je heel goed zoekt, kun je vast ook wel een paar progressieve VVD’ers en CDA’ers vinden. 

Het meest relevant is hier toch wel het verschil tussen de in o.a. socialisme c.q. sociaaldemocratie gewortelde GroenLinks-PvdA en het progressief-liberale D66. Die eens zo kleine progressieve zusterpartij, is met de laatste Tweede Kamerverkiezingen namelijk ook uitgegroeid tot een heuse volkspartij. Misschien reflecteert het ledenaantal dat niet, maar het aantal stemmen wel—die waren goed voor 26 zetels! Vijf zetels van GroenLinks-PvdA naar D66 omdat 22% van de mensen die in 2023 op ons hebben gestemd van mening waren dat het niet uitmaakte of je GroenLinks-PvdA of D66 stemde; voor deze kiezers bleken, onlangs de inhoudelijke verschillen op het eerlijk delen, deze partijen tot op zekere hoogte inwisselbaar – zie bijvoorbeeld de kiezersstromen die Ipsos I&O in kaart bracht en beschreef, of de keuzesets van de kiezers.

Dat een groot deel van die 22% daar nu wellicht spijt van heeft, is voor de lange termijn irrelevant. Mooi dat we bij de volgende verkiezingen weer wat stemmen van D66 af kunnen snoepen, maar hoe zit het met de verkiezingen daarna? En de verkiezingen daarna? Door voor het label ‘progressief’ te kiezen, hebben we ervoor gekozen om het progressieve boven het linkse te plaatsen, zelfs al zijn die twee in ieder geval voor GroenLinks-PvdA onlosmakelijk met elkaar verbonden. Nee, progressief is niet noodzakelijk links. Voor de mensen die kunnen leven met een kabinet als dit maakt het niet uit of ze GroenLinks-PvdA of D66 stemmen. Progressief krijgen ze toch wel.

De naam ‘Progressief Nederland’ vertelt mij dat we liever niet buiten onze comfortzone willen treden; dat we liever met D66 zouden willen concurreren om het recht over wie voor progressief Nederland mag spreken; en dat we liever niet willen kijken naar de verliezen die de GroenLinks-PvdA in de voormalige rode bolwerken in Friesland en Groningen heeft geleden in de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen. Het is alsof we voor het huwelijk tussen GroenLinks en de Partij van de Arbeid een hele mooie grote rood-groene tent pal naast de D66-tent hebben neergezet en vreemd opkijken als een kwart van onze gasten vertrekt zodra daar een leuk nummer wordt gespeeld. Willen we progressief-links zijn of links-progressief?

Dus wat probeer ik nou eigenlijk te zeggen? Dat de nieuwe naam mij niet aanstaat? Ja, maar daar kan ik nog wel mee leven. Ik zie dan ook geen heil in het oprichten van een of ander “sociaaldemocratisch” kabouterpartijtje dat de arbeider gaat terugwinnen door middel van dezelfde uitgekauwde jaren 2010-politiek die ons al zoveel ellende heeft opgeleverd. Waar ik minder mee zou kunnen leven, is dat we een meer linksige en activistische variatie op D66 worden. Dat getuigt mijns inziens van bar weinig ambitie. 

Ik geloof in een nieuwe politiek, maar een paradigmaverschuiving gebeurt niet zomaar en in zekere zin zullen we onze tijd af moeten wachten. Misschien kan de grootste partij van Nederland tegenwoordig inderdaad maar 26 zetels halen. Dat gezegd hebbende mag dit ons er niet van weerhouden ernaar te streven onze nieuwe partij op links zo breed en zo groot mogelijk te maken. Wat nou een nieuw verhaal? We hebben samen een hele mooie geschiedenis om uit te putten. We hoeven het wiel niet opnieuw uit te vinden, maar dat wiel heeft wel een likje verf nodig. 

Wat Cerisa heeft meegemaakt is ongekend heftig. In aanloop naar het maken van dit artikel hebben de redacties van Lava & OverDWARS contact met haar gehad en afgestemd over de inhoud en publicatie van dit artikel. Dit is een ingezonden stuk, gezamenlijk gepubliceerd door Lava en OverDWARS, het ledenblad van DWARS. Het stuk weergeeft de visie van de auteur en niet noodzakelijk die van Lava en/of de redactie.

Wil jij een stuk publiceren en dit een podium geven bij zowel Lava als OverDWARS, laat het gerust weten! Inzendingen zijn welkom bij lava@js.nl en over@dwars.org. Publicatie enkel bij Lava is ook nog mogelijk.

categorieën: Bericht